Psikolog

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesif kompulsif bozukluk neden ortaya çıkar?

Obsesif ne demek,Takıntı nasıl yenilir,Takıntı örnekleri,Obsesif kompulsif hastalarının yorumları.Obsesif Kompulsif Bozukluk; kişilerin gün içinde 1 saatten daha fazla zamanıalan, sıkıntı veren ve günlük işlevsellikleriyle birlikte kişilerarası ilişkilerini bozan birrahatsızlıktır.

Obsesyon ve Kompulsiyon ne anlama gelmektedir?

Obsesyon kavramının karşılığı takıntı/saplantıdır. Takıntı (obsesyon), istem dışı oluşan,
tekrarlayıcı, kişiyi rahatsız eden ve engel olmak istediği halde kendini alıkoyamadığı
düşünceler ya da imgelerdir. Obsesyonlar, anksiyete arttırır ve kişi
anksiyetelerden kurtulmak için kompulsiyonlara yani tekrarlayıcı davranışlara yönelir.

Kompulsiyon kavramının karşılığı ise, zorlantıdır.Takıntılı düşüncenin vermiş olduğu
rahatsızlıktan kurtulmak için kişinin tekrar tekrar yapmış olduğu davranışlara zorlantı (kompulsiyon)
denir.Kişiler bu davranışları yaparken başkalarına zarar gelecek endişesine sahiplerdir;
genelde bir hastalık, ölüm gibi korkulan bir olaydan korunmak ve
kaçınmak için yaparlar.

Takıntı örnekleri

Obsesif Kompulsif Bozukluk
Obsesif Kompulsif Bozukluk

Örneğin, eğer ki prizleri ve ocağı kontrol etmezsem evde yangın çıkabilir düşüncesi bir
obsesyon ve bu düşüncenin yarattığı sıkıntı ile defalarca prizleri ve ocağı kontrol
etme davranışı ise kompulsiyondur.

OKB’si olan kişiler evden güç çıkabilmekle beraber, yoldan geri dönerek tekrar kontrol edebilir, dışarıdayken içlerindeki şüpheden dolayı kendilerini arkadaş sohbetlerine, işlerine adapte edemezler ve eve erken dönerler, çünkü defalarda kontrol ettikleri ocağı kapattığını bilseler bile bunu doğru yapıp yapmadığını sorgularlar.

Obsesif kompulsif bozukluk neden ortaya çıkar?

Tek bir sebebe dayanmaksızın pek çok sebepten bahsedebilmekteyiz;bunlardan ilki biyolojik sebeplerdir; beyinde serotonin (mutluluk) adlı hormon düşünceyi düzenlemekte rol oynamaktadır,yeterli seviyede salgılanmaması neticesinde ise OKB görülebilmektedir.

İkinci olarak psikolojik nedenlerden bahsedebiliriz; Freud, tuvalet eğitimi sırasında aşırı baskı altına alınan çocuklarda OKB görülebileceğinden bahsetmektedir.

Üçüncü bir sebep olarak; aile üyelerinde görülmüş olması ile ilgili genetik etkenler karşımıza çıkmaktadır,
bunun beraberinde ailede OKB söz konusu olmasa da ilk defa kişilerde görülebilmektedir.

Diğer bir sebep ise; ebeveyn tutumları olmaktadır; özellikle mükemmeliyetçi ve kaygılı ebeveyn yapılarıyla büyüyen çocuklarda, ödülden çok ceza yönteminin uygulanması, aşırı düzenlilik ve titizlik eğitimi, aşırı korumacı tutumlar OKB’ye sebep olabilmektedir.

İş değişimleri, kayıplar, sağlık problemleri, sorumluluklarda artışlar gibi etkenler ise,
OKB’nin alevlenmesine sebebiyet verir.

Hepimizin yaşadığı Pandemi sürecinde OKB’nin artışı beklendiktir.

OKB Nedir? Türleri Nelerdir? Belirtileri Nelerdir?

1. Temizlik Takıntısı: En sık görülen takıntı çeşidi olan temizlik takıntısında;daimi olarak kirlilik ilgili, hastalık bulaşmasıyla ve ya çevresine bulaştırmaya sebep olmakla ilgili düşünceler oluşur. Obsesyonlardan kaynaklı görülen kompulsiyon davranışlarından bazıları ise şunlardır;

  • Tuvalet ve banyoda uzun vadeli zaman geçirirler,
  • Kapı kolu, toplu taşıma araçlarındaki tutma yerlerine dokunmaktan kaçınmak, dokunmak için
    eldiven, peçete veya kıyafetinin kollarını kullanırlar,
  • El sıkışmaktan, öpüşmekten kaçınırlar,
  • Bu tip durumlara maruz kaldıklarında ise dakikalarca ellerini yıkarlar,
  • Evdeki diğer fertlerin, dışarıdan geldiklerinde giysilerini çıkartmalarını  ve yıkanmalarını isteyebilirler,
  • Her yerde yemek yemez ve çatal bıçak vb. Eşyaları tekrar tekrar silip yıkarlar,
  • Başkasının kullanmış olduğu kaşık, tabak, çatal, bardak vb. Eşyaları kullanmazlar,
  • Temiz olduğunu bildiği özellikle mutfaktaki araç gereçleri kullanmadan önce yıkarlar.

2. Düzen Takıntısı: Kişiler, yaşadıkları ortamlarda her şeyi düzenleme gereği duyarlar, eğer ki onlardan habersizce düzende bir değişiklik yapıldı ise değişimleri çabucak fark edip eski haline getirirler.

  • Kitap vb. Eşyaları aynı hizada büyükten küçüğe, alfabetik sırayla dizerler,
  • Masa örtüsü, yatak örtüsü vb. Her tarafından eşit şekilde ayarlarlar,
  • Ekmekleri tam ortadan keserler,
  • Simetri (tablonun yamuk durmaması),
  • Kıyafetler renklerine, boylarına göre düzenlerler.

3. Kontrol Takıntısı: Kişiler, bir şeyi yapıp yapmadığıyla ilgili daimi olarak şüpheye kapılırlar,
emin olamazlar, emin olsalar da tekrarlayıcı davranıştan kendilerini alıkoyamazlar.

  • Kapı, Pencere vb. Kapatıp kapatmadıklarını,
  • Elektrikli eşyaları prizden çekip çekmediklerini,
  • Abdest alırken sayıyı karıştırıp karıştırmadıklarını,
  • Ocağın açık kalıp kalmadıklarını,
  • Arabayı kilitleyip kilitlemediklerini,
  • Paranın üstünü eksik alıp almadıklarını tekrar tekrar kontrol ederler,

4. Sayma Takıntısı: Sayma takıntısı olan kişiler, eylemleri belli sayılarda yapmaya ihtiyaç duyarlar.

  • 20’ şer saniyeden 5 kere el yıkamak gibi periyodlar ve süreler belirlerler,
  • Elektriği örn.; 3 kez açıp kapatırlar ,
  • Kaldırım taşlarını sayarlar,
  • Halıdaki desenleri sayarlar,
  • Yiyecek ve içecekleri belirledikleri sayılarda tüketirler gibi.

Kaygılarınız Düşünmekle Gerçekleşmezler;Siz 3 kere Tahtaya Vurmadığınız İçin Seyahat Eden Yakınınız Kaza Geçirmez;Tüm Bunların Düşünmekle Bir İLGİSİ YOKTUR.

Obsesif Takıntılar Kendiliğinden Geçmemektedirler; Aksine TAKINTI TAKINTININ DOĞMASINA Sebep Olmaktadır. İKİNCİL KAZANÇ VE TAKINTI AYNI ŞEYLER DEĞİLDİR;

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Hayatınızda ilişki, iş gibi yaşantılarda sorunlar yaşamakta olduğunuzda kompulsiyon davranışları sergiliyorsanız ve yaşamakta olduğunuz sorunlar çözüme ulaştıktan sonra kompulsiyon davranışlarınız kayboluyorsa,
yaşamakta olduğunuz sorun OKB değil, İkincil Kazançtır,yani; hayatınızdaki güçlüklerle yüzleşmek ve bu süreçlerle baş etmekte yaşamakta olduğunuz güçlüklerdir.

Örneğin, iş yerindeki problemleri kontrol edemediğiniz bir süreçte iseniz,bu dönemde araba kilidini tekrar tekrar kontrol ediyor olabilirsiniz,fakat işteki sorun ortadan kalktığında araba kontrolü de ortadan kalkıyorsa;bu ikincil kazançtır,OKB ise; sorun devam etse de etmese de kendini sürdürür.

Çocuklarda Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Çocukluk (özellikle okul öncesi) döneminde çocukların gelişimi sırasında bazı eylemler törenseldir,
genel itibari ile 8-9 yaşına kadar bu durum normal kabul edilmektedir.
Bu yaşlardan sonra davranışlar devam etmekteyse OKB üzerine düşünülebilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri

  • Aynı soruları daimi olarak sormak,
  • Eşyalarını renklerine, büyüklüklerine gibi belli sınıflara sokarak
    düzen içerisinde yerleştirmeye çalışmak,
  • Eylemlerinde belirli bir sırayı takip etmeye çalışmak,
  • Okula gitmeme isteği, banyoda uzun süre kalma, evden çıkma süresinde uzama.OKB tik değildir;
    Tik kasların istemsiz kasılmasıdır, birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Çocuklarda Obsesif kompulsif bozukluk neden olur?

  • Temelinde kaygı bulunur,
  • Anne baba tutumları (korumacı, cezalandırıcı, mükemmeliyetçi tutumlar),
  • Ebeveynler tarafından beğenilme/ takdir/ onaylanma isteği,
  • Genetik faktörler,
  • Ayrılık/ayrılık ihtimali,
  • Stres/ güvensizlik..
  • Çevrenizde OKB rahatsızlığı olan biri/leri varsa;

Yakınlarınızı zorlamayın, yargılamayın, suçlamayın.Kişinin obsesyon ve kompulsiyonlarına eşlik etmeyin,
bu yalnızca takıntılarına hizmet etmektir ,rahatsızlığı ortadan kaldırmak yerine beslenmesine sebep olur
ve OKB akli dengeyi bozmaz.

Takıntı ve zorlantıların tedavisi mümkündür.

Eğer ki siz de Obsesif Kompulsif Bozukluk yaşadığınızı düşünüyor iseniz;bir uzmandan destek almayı lütfen  ihmal etmeyiniz..

halk

Biyografi, Nedir, Kimdir, Yemek, ve Faydalı Bilgiler ile insanları bu konularda bilgilendirmek en büyük keyif alanım..

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu